Zasady gry w kalaha (mankala): rozsiewanie, zbicia i strategia

Poradnik · czas czytania ok. 6 min · wszystkie poradniki

Kalaha należy do rodziny mankala, czyli gier w rozsiewanie, znanych od tysięcy lat w Afryce i Azji. Zasady zmieszczą się na jednej kartce, a mimo to każdy ruch wymaga liczenia. W tym poradniku wyjaśniamy zasady kalaha i pokazujemy, jak myśleć o ruchach.

Plansza i kamyki

Plansza ma dwa rzędy po sześć dołków i dwa większe dołki na końcach, zwane magazynami. Każdy gracz ma rząd dołków po swojej stronie i magazyn po swojej prawej. Na start w każdym z dwunastu dołków leżą po cztery kamyki, razem 48. Wygrywa ten, kto na koniec ma więcej kamyków w magazynie.

Rozsiewanie

W swoim ruchu wybierasz jeden ze swoich dołków, w którym są kamyki, i bierzesz z niego wszystkie. Następnie rozsiewasz je po jednym do kolejnych dołków przeciwnie do ruchu wskazówek zegara: najpierw w swoim rzędzie w prawo, potem do swojego magazynu, a dalej po stronie przeciwnika. Magazyn przeciwnika pomijasz. Gdy kamyków jest dużo, okrążają planszę i mogą wrócić do Twoich dołków.

Dodatkowy ruch

Jeśli ostatni rozsiewany kamyk trafi do Twojego magazynu, ruszasz się jeszcze raz. Dodatkowe ruchy mogą następować po sobie, więc jedna dobrze zaplanowana tura potrafi dać kilka kamyków przewagi.

Zbicie

Jeśli ostatni kamyk trafi do Twojego pustego dołka, a w dołku naprzeciwko, po stronie przeciwnika, leżą kamyki, zabierasz je wszystkie razem ze swoim kamykiem do magazynu. Zbicie potrafi przechylić partię, zwłaszcza gdy przeciwnik zebrał w jednym dołku dużo kamyków.

Koniec gry

Gra kończy się, gdy któryś gracz nie ma już żadnego kamyka w swoich dołkach. Wtedy wszystkie kamyki, które zostały w dołkach drugiego gracza, trafiają do jego magazynu. Wygrywa ten, kto ma w magazynie więcej kamyków. Przy 48 kamykach do wygranej wystarczy 25.

Strategia

1. Licz kamyki do magazynu. Dołek, w którym jest dokładnie tyle kamyków, ile pól dzieli go od magazynu, daje dodatkowy ruch. Na początku gry z czterema kamykami w każdym dołku taki ruch daje dołek czwarty od magazynu.
2. Zaczynaj od dodatkowych ruchów. Najpierw zagraj dołek najbliżej magazynu, który kończy ruch w magazynie, a dopiero potem dalsze. Inaczej zepsujesz sobie kolejny dodatkowy ruch.
3. Pilnuj pustych dołków przeciwnika. Pusty dołek po jego stronie naprzeciwko Twojego pełnego dołka to zaproszenie do zbicia.
4. Buduj zapas po swojej stronie. Kamyki w Twoich dołkach na koniec gry i tak trafią do Ciebie. Gdy prowadzisz, nie rozsiewaj ich niepotrzebnie na stronę przeciwnika.
5. Patrz krok dalej. Zanim wykonasz ruch, sprawdź, czy przeciwnik nie zyska dodatkowego ruchu albo zbicia.

Najłatwiej nauczyć się kalaha w praktyce: w kalaha online gra pokazuje rozsiewanie kamyk po kamyku, a komputer na łatwym poziomie wybacza błędy.

Inne poradniki

• Jak rozwiązywać sudoku: techniki od podstaw do zaawansowanychOd pierwszej cyfry do par kandydatów: sprawdzone metody, które działają na każdej planszy.
• Zasady chińczyka: jak grać i wygrywaćSzóstka, bicie, domek i trzy próby: pełne zasady oraz porady, jak częściej wygrywać.
• Zasady gry w warcaby: bicie, damka i strategiaJak ruszają się pionki, kiedy bicie jest obowiązkowe i jak zdobyć damkę.